ZZP-basis: zelfstandig ondernemen in Nederland
ZZP (zelfstandige zonder personeel) is de status van een zelfstandige zonder werknemers. Het stelt u in staat als freelancer te factureren, maar creëert aanvullende belastingverplichtingen.
Wat voor te bereiden
- BSN en paspoort
- Bedrijfsadres (meestal huisadres voor solo)
- Activiteitsomschrijving + SBI-code (Standard Business Classification)
- €80 voor KvK-inschrijving
- Aparte bankrekening voor ZZP
- Een boekhoudplan — bijv. Dopomoga ZZP (facturen, uitgaven, BTW)
ZZP (zelfstandige zonder personeel) is de meest voorkomende status voor freelancers en zelfstandigen in Nederland. Zonder werknemers, met uw eigen KvK-nummer.
Wie kan ZZP worden
- Elke Nederlandse inwoner met BSN
- Oekraïners met TBR-status — MAG zich inschrijven als ZZP (TBR staat werk toe zonder TWV)
- Houders van andere vergunningen — verifieer of uw vergunning zelfstandigheid toestaat
Inschrijvingsstappen
- Maak een afspraak bij KvK (Kamer van Koophandel) via kvk.nl
- Bereid activiteitsomschrijving + SBI-code (Standard Business Classification — zoek op kvk.nl)
- Op de afspraak: toon paspoort + BSN, vul het formulier in
- Betaal €80 inschrijfgeld
- Ontvang KvK-nummer en officieel uittreksel
- Belastingdienst kent automatisch BTW-nummer toe (BTW-id)
Belastingverplichtingen
BTW
- Standaardtarief: 21%; verlaagd: 9% (voedsel, cultuur, bepaalde diensten); 0% export
- Geef per kwartaal aangifte (digitaal via Mijn Belastingdienst)
- Deadline — eind van maand na kwartaal (Q1 → 30 april; Q2 → 31 juli; etc.)
KOR — kleineondernemersregeling
Als uw jaaromzet < €20.000, kunt u kiezen voor KOR:
- GEEN BTW in rekening brengen aan klanten
- GEEN BTW terugvorderen op uitgaven
- GEEN kwartaal-BTW-aangifte
KOR is geschikt voor kleine freelancers. Als u €20.000 nadert, schakel over naar standaardmodus.
Inkomstenbelasting
Als ZZP geeft u jaarlijks aangifte (aangifte) op tot 1 mei van het volgende jaar. Winst wordt belast tegen standaard IB-tarieven (2026: 35,75% tot €38.883; 37,56% €38.883–€78.426; 49,5% daarboven).
ZZP-voordelen (2026):
- Zelfstandigenaftrek — €1.200 (2026; daalt jaarlijks tot ~2027)
- Startersaftrek — aanvullend €2.123 voor eerste 3 jaar als ZZP
- MKB-winstvrijstelling — 12,7% vrijstelling van winst na de ondernemersaftrek (2026)
- Investeringsaftrek — bij aanschaf apparatuur boven €450
Sociale verzekering
ZZP hebben geen verplichte sociale verzekering (in tegenstelling tot werknemers). U moet:
- Zelf pensioen regelen (via bank / verzekeraar)
- Optioneel — private arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Basis-zorgverzekering — verplicht zoals voor alle inwoners
Wat daarna
- Open een aparte bankrekening voor ZZP — geen wet, maar kritisch voor boekhouding
- Boekhouding bijhouden — direct in Dopomoga ZZP: facturen, uitgaven en de BTW-conceptaangifte op één plek (probeer zonder registratie)
- Stel facturen op — formaat: KvK-nummer, BTW-id, datum, dienstomschrijving, bedrag, BTW als aparte regel
- Bewaar bonnen en documenten 7 jaar (Belastingdienst-eis)
Als u TBR-status heeft
TBR staat ZZP zelfstandigheid toe zonder aanvullende TWV. U heeft dezelfde rechten en plichten als andere ZZP. Verifieer op ind.nl of uw specifieke activiteit een speciale vergunning vereist (medische zorg, juridische beroepen, etc.).
Bronnen
Veelgemaakte fouten
- BTW niet betalen — Als uw jaaromzet ≥ €20.000 in 2026, is BTW verplicht. Geen kwartaalaangifte → boetes.
- Privé- en zakelijke uitgaven vermengen — Houd een aparte rekening voor ZZP-activiteit. Bij vermenging — Belastingdienst kan uitgaven niet erkennen.
- Uitstel met aangifte inkomstenbelasting — Als ZZP geeft u aangifte op tot 1 mei. Zonder tijdige aangifte → boetes.