ZZP-basis: zelfstandig ondernemen in Nederland

ZZP (zelfstandige zonder personeel) is de meest voorkomende status voor freelancers en zelfstandigen in Nederland. Zonder werknemers, met uw eigen KvK-nummer.

Wie kan ZZP worden

• Elke Nederlandse inwoner met BSN
• Oekraïners met TBR-status — MAG zich inschrijven als ZZP (TBR staat werk toe zonder TWV)
• Houders van andere vergunningen — verifieer of uw vergunning zelfstandigheid toestaat

Inschrijvingsstappen

1. Maak een afspraak bij KvK (Kamer van Koophandel) via kvk.nl
2. Bereid activiteitsomschrijving + SBI-code (Standard Business Classification — zoek op kvk.nl)
3. Op de afspraak: toon paspoort + BSN, vul het formulier in
4. Betaal €80 inschrijfgeld
5. Ontvang KvK-nummer en officieel uittreksel
6. Belastingdienst kent automatisch BTW-nummer toe (BTW-id)

Belastingverplichtingen

BTW

• Standaardtarief: 21%; verlaagd: 9% (voedsel, cultuur, bepaalde diensten); 0% export
• Geef per kwartaal aangifte (digitaal via Mijn Belastingdienst)
• Deadline — eind van maand na kwartaal (Q1 → 30 april; Q2 → 31 juli; etc.)

KOR — kleineondernemersregeling

Als uw jaaromzet < €20.000, kunt u kiezen voor KOR:

• GEEN BTW in rekening brengen aan klanten
• GEEN BTW terugvorderen op uitgaven
• GEEN kwartaal-BTW-aangifte

KOR is geschikt voor kleine freelancers. Als u €20.000 nadert, schakel over naar standaardmodus.

Inkomstenbelasting

Als ZZP geeft u jaarlijks aangifte (aangifte) op tot 1 mei van het volgende jaar. Winst wordt belast tegen standaard IB-tarieven (37,07% tot €75.518; 49,5% daarboven).

ZZP-voordelen (2026):

• Zelfstandigenaftrek — €3.750 (daalt jaarlijks tot volledige afschaffing ~2027)
• Startersaftrek — aanvullend €2.123 voor eerste 3 jaar als ZZP
• MKB-vrijstelling — vrijstelling 13,31% van winst na eerste twee aftrekken
• Investeringsaftrek — bij aanschaf apparatuur boven €450

Sociale verzekering

ZZP hebben geen verplichte sociale verzekering (in tegenstelling tot werknemers). U moet:

• Zelf pensioen regelen (via bank / verzekeraar)
• Optioneel — private arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
• Basis-zorgverzekering — verplicht zoals voor alle inwoners

Wat daarna

• Open een aparte bankrekening voor ZZP — geen wet, maar kritisch voor boekhouding
• Houd boekhouding bij — excel of software (Moneybird, e-Boekhouden, ~€10-25/maand)
• Stel facturen op — formaat: KvK-nummer, BTW-id, datum, dienstomschrijving, bedrag, BTW als aparte regel
• Bewaar bonnen en documenten 7 jaar (Belastingdienst-eis)

Als u TBR-status heeft

TBR staat ZZP zelfstandigheid toe zonder aanvullende TWV. U heeft dezelfde rechten en plichten als andere ZZP. Verifieer op ind.nl of uw specifieke activiteit een speciale vergunning vereist (medische zorg, juridische beroepen, etc.).

Veelgemaakte fouten

• Geen BTW-aangifte — boete €68-1378 per kwartaal. Geef altijd aangifte, ook als €0.
• Rekeningen vermengen — Belastingdienst kan uitgaven niet erkennen.
• Uitstel met aangifte — late aangifte betekent boetes.
• Geen boekhouding — bij een 7-jarige controle zonder bonnen kunt u uitgaven niet bewijzen.

Bronnen

• KvK — inschrijving
• Belastingdienst — BTW voor ZZP
• Rijksoverheid — ZZP overzicht

Laatst bijgewerkt: mei 2026. BTW-drempel (KOR), zelfstandigenaftrek, startersaftrek — DEZE BEDRAGEN VEREISEN JURIDISCHE CONTROLE; Belastingdienst publiceert actuele waarden op belastingdienst.nl elk december.